کورتاژ لثه روشی درمانی در دندانپزشکی است که معمولا برای درمان بیماران مبتلا به پریودنتال که به بیماریهای لثه دچار هستند انتخاب میشود.
جراحی کورتاژ لثه به منظور برداشتن عمقی بافت ملتهب، عفونی یا آلوده از دیواره داخلی پاکتهای لثه انجام میشود و هدف آن کاهش التهاب و کمک به ترمیم بافت اطراف دندان است.
ما در ادامه سعی میکنیم با جزئیات بیشتری نحوه انجام کورتاژ لثه، عوارض و علائم نیاز به کورتاژ در لثه را برای شما توضیح دهیم. با ما همراه باشید.
کورتاژ لثه چگونه انجام میشود؟
کورتاژ کردن لثه در واقع، تمیز کردن عمقی لثهها و ناحیه اطراف آنها برای از بین بردن پلاک باکتریایی و جرم انباشته شده در زیر خط لثه در افرادی که بیماری لثه دارند است.
این کار با ابزارهای خاصی به نام کورت انجام میشود که امکان تراشیدن و تمیز کردن سطح دندان، ریشهها و بافت لثه آسیب دیده را فراهم میکند.
کورتاژ کردن لثه به منظور کاهش التهاب لثه، تسهیل بهبود بافت لثه و جلوگیری از پیشرفت بیماری پریودنتال که منجر به از دست دادن دندان میشود انجام خواهد شد.
اما، روش انجام آن به چه صورتی است؟جراحی کورتاژ لثه طی یک تا چند جلسه بسته به سختی کار و شرایط بیمار انجام خواهد شد که در آن ناحیه درگیر لثه درمان خواهد شد. در این روش مراحل زیر طی خواهد شد.
روش انجام کورتاژ لثه
1. بیحسی موضعی:
معمولا برای به حداقل رساندن درد از بی حسی موضعی هنگام جراحی کورتاژ لثه استفاده میشود.
2. تمیز کردن زیر لثه:
بعد از بیحس شدن محل مورد نظر، دندانپزشک با استفاده از کورت یا ابزارهای اولتراسونیک، جرم و پلاک و بخشی از عفونت لثه را از زیر لثه برمیدارد و سطوح ریشه دندان را تمیز میکند تا بافت لثه بتواند دوباره به دندانها بچسبد.
با برداشتن قسمت آسیب دیده، بافت جدید جایگزین خواهد شد.
3. نرم کردن ریشه (جرم گیری ریشه):
بعد از برداشتن جرم، دندانپزشک ریشه دندان را نرم میکند تا از اتصال مجدد آسان باکتری جلوگیری کند. در این مرحله، ریشه دندان صاف و تمیز میشود تا لثه بهتر به سطح ریشه متصل شود.
عوارض کورتاژ لثه
مانند هر روش درمانی، کورتاژ کردن لثه هم با عوارضی همراه است که معمولا تاثیر موقت دارد. آگاهی از عوارض احتمالی کورتاژ لثه کمک میکند با آگاهی بیشتری دوره بهبود را پشت سر بگذارید و دوره نقاهت را بهتر سپری کنید.
برای کاهش عوارض هم میتوانید داروهایی که پزشک تجویز میکند را به صورت منظم استفاده کرده و بهداشت را به صورت دقیق رعایت کنید. به علاوه از مصرف غذاهای سفت، داغ و تند به ویژه در روزهای ابتدایی بپرهیزید.
عوارض کورتاژ کردن لثه را میتوان به شکل زیر دستهبندی کرد.
1. حساسیت دندانها
یکی از عوارض اصلی کورتاژ لثه حساسیت دندانها به گرما، سرما، مواد شیرین یا ترش است. دلیل این حساسیت در واقع در نمایان شدن بخشی از سطح ریشه دندان است که با از بین رفتن بخش ملتهب و عفونت لثه به وجود میآید.
حساسیت لثه بعد از جراحی کورتاژ معمولا طی چند هفته برطرف میشود.
2. درد و ناراحتی موقت
در ساعات یا روزهای ابتدایی بعد از کورتاژ کردن لثه احساس درد خفیفی وجود خواهد داشت که کاملا طبیعی است. البته، میزان درد لثه در افراد مختلف متفاوت است. اما، اگر مقدار درد غیرقابل تحمل بود، باید به دندانپزشک مراجعه کنید.
3. خونریزی خفیف لثه
بعد از کورتاژ ممکن است بین یکی دو ساعت تا حتی دو روز پس از جراحی، هنگام مسواک زدن یا نخ دندان کشیدن خونریزی خفیفی داشته باشید که کاملا طبیعی است. این خونریزی بخشی از روند طبیعی ترمیم بافت لثه است که بسیار عادی است.
4. تورم و التهاب موقت
تورم و التهاب موقت نیز در برخی افراد بعد از مراحل کورتاژ دیده شده است که طی چند روز کاهش پیدا میکند. ممکن است طی این روزها کمی احساس سنگینی در لثهها کنید.
5. تحلیل لثه و بلندتر دیده شدن دندانها
بعد از حذف بافت ملتهب و کاهش تورم شکل نهایی لثه ممکن است کمی تغییر کند. لثه کمی عقبتر رفته و دندانها بلندتر از قبل به نظر میرسند. این علامت خوبی است که نشان میدهد التهاب مزمن در لثه از بین رفته است و لثهها شکل واقعی خود را نشان میدهند.
6. ایجاد فاصله بین دندانها
در برخی از بیماران مشاهده شده است که بعد از کورتاژ لثه دچار فاصله بین دندانها شدهاند. این در حالی است که این فاصله از قبل وجود داشته است. اما، به دلیل تورم و التهاب لثه قابل مشاهده نبوده است. اما، بعد از اینکه لثه پاکسازی شد، فاصلهها نمایان میشود.
7. عفونت پس از درمان
در موارد نادر ممکن است فرد بعد از کورتاژ کردن لثه دچار عفونت، تورم پیشرونده یا خروج چرک شود که باید این اتفاق را جدی گرفت و فوری به دندانپزشک مراجعه کرد.
8. آسیب به بافتهای اطراف
اگر برای درمان التهاب لثه که به جراحی کورتاژ لثه احتیاج دارد به سراغ دندانپزشک غیر متخصص بروید، ممکن است به خاطر استفاده از ابزارهای نادرست آسیب بیشتری به بافت لثه وارد شود.
به همین جهت، انتخاب متخصص پریودنتیست باتجربه نقش بسیار مهمی در به حداقل رساندن آسیب به بافت لثه خواهند داشت.
✦ بیشتر بدانید: بررسی علمی کورتاژ لثه در مراجع معتبر پزشکی
“Gingival curettage is a specialized periodontal procedure designed to treat severe gum disease.
Dentists carefully scrape the inner lining of infected periodontal pockets to remove diseased and inflamed tissue, promoting faster healing and restoring the overall health of your gums.”
ترجمه بالینی: کورتاژ لثه یک روش تخصصی پریودنتال است که برای درمان بیماریهای شدید لثه طراحی شده است.
دندانپزشکان با دقت پوشش داخلی پاکتهای عفونی پریودنتال را میتراشند تا بافتهای بیمار و ملتهب را بردارند، که این کار باعث تسریع بهبودی و بازیابی سلامت کلی لثههای شما میشود.
علائم نیاز به کورتاژ لثه
جراحی کورتاژ لثه معمولا زمانی توصیه میشود که التهاب و عفونت لثه از مراحل اولیه عبور کرده باشد و بافت اطراف دندان نیز تحت تاثیر التهاب لثه آسیب دیده قرار بگیرد.
اگرچه تشخیص قطعی نیاز به کورتاژ باید توسط دندانپزشک متخصص اعلام شود. اما، میتوان علائمی که نشان میدهد لثه شما نیاز به کورتاژ دارد را به شکل زیر برشمرد.
1. خونریزی مکرر لثه
اگر هنگام مسواک زدن، استفاده از نخ دندان یا حتی به صورت خودبه خود لثه شما دچار خونریزی شود نشان میدهد که لثه شما به التهاب پیشرفته دچار شده است و احتمالا نیاز به کورتاژ لثه است.
2. تورم و قرمزی لثه
لثه سالم به رنگ صورتی و سفت است. زمانی که لثه ملتهب میشود به رنگ قرمز درمیآید و ورم میکند. این مورد هم یکی دیگر از علائمی است که میتواند نشان بدهد نیاز به مراجعه به دندانپزشک دارید و کورتاژ لثه میتواند یک گزینه درمان باشد.
3. بوی بد دهان مداوم
اگرچه بوی بد دهان میتواند منشا دیگری همچون بیماری مرتبط با معده داشته باشد، اما، در عین حال، یک گزینه برای اقدام برای جراحی کورتاژ لثه است. زمانی که تجمع باکتریها و عفونت در پاکتهای لثه رخ میدهدف دهان شما بوی بدی خواهد گرفت.
4. عقب نشینی لثه
اگر متوجه شدهاید که لثه به مرور از روی دندانها کنار رفته و بخشی از ریشه دندان شما نمایان شده است، احتمال وجود بیماری پریودنتال وجود دارد و باید کورتاژ لثه انجام شود.
5. لق شدن دندانها
لق شدن دندان یکی از علائم مشترک در بسیاری از بیماریهای مرتبط با لثه و دندان است. اماف یکی از علائم مهم در تشخیص کورتاژ لثه نیز به شمار میرود. چرا که التهاب و تخریب بافت نگهدارنده دندان میتواند میزان استحکام دندان را کاهش داده و منجر به لق شدن آنها شود.
6. تشکیل پاکتهای لثهای
زمانی که فرد دچار بیماری پیشرفته لثه میشود، فاصلهای غیر طبیعی بین دندان و لثه ایجاد خواهد شد که به آن پاکت لثهای گفته میشود. این پاکتها یکی از مهمترین دلایل انجام کورتاژ یا درمان پریودنتال نامیده میشوند.
7. تجمع جرم در زیر لثه
جرم زیر لثه معمولا قابل رویت نیست. اما، میتواند عامل مهمی در ایجاد التهاب مزمن و آسیب به بافتهای اطراف آن شود.
8. درد یا حساسیت لثه
احساس درد، سوزش، یا حساسیت هنگام لمس لثه یا جویدن غذا میتواند از علائم پیشرفت بیماری لثه باشد که نشان میدهد شما به کورتاژ لثه احتیاج دارید.
9. تغییر موقعیت دندانها
زمانی که بیماری لثه پیشرفت میکند، تخریب استخوان و بافت نگهدارنده میتواند بین دندانها فاصله ایجاد کند یا موقعیت آنها را تغییر دهد.
10. خروج چرک از لثه
مشاهده چرک یا ترشحات عفونی نشان از عفونت فعال در اطراف لثه است و نیاز به بررسی فوری دارد. البته، چرک و عفونت میتواند به دلیل بیماریهای دیگر لثه همچون کیست دندان نیز به وجود بیاید. در هر حال، خروج چرک نیاز به بررسی و ویزیت سریع دندانپزشک دارد.
انواع کورتاژ لثه
کورتاژ لثه به دو روش کورتاژ بسته و کورتاژ باز انجام میشود که هرکدام با توجه به نیاز لثه توسط دندانپزشک انتخاب خواهد شد.
1. کورتاژ بسته (Closed Curettage)
کورتاژ بسته روشی غیر تهاجمی است که در آن بدون برش لثه انجام میشود و برای پاکتهای لثهای با عمق کمتر تا 4 تا 5 میلیمتر مناسب است. در این روش بافت همبند از قسمتهای نزدیک به ریشه جدا میشود. در کورتاژ بسته جرم زیر لثه، سیمان دندان آسیب دیده و پلاک زیر لثه حذف خواهند شد.
2. کورتاژ باز (Flap Surgery یا Open Curettage)
در کورتاژ باز، لثه کنار زده میشود تا دسترسی مستقیم به ریشه و استخوان فک فراهم شود. این روش بیشتر برای بیماریهای لثه پیشرفته به کار میرود تا بافت التهاب دیده برداشته شود. کورتاژ باز یک روش تهاجمی محسوب میشود.
آیا کورتاژ لثه درد دارد؟
یکی از رایجترین نگرانیهای بیماران قبل از انجام کورتاژ لثه این است که آیا پروسه درمان و جراحی کورتاژ لثه درد دارد یا خیر! ازآنجاییکه کورتاژ کردن لثه تحت بیحسی انجام میشود، شما حین جراحی دردی را حس نمیکنید.
تنها ممکن است کمی فشار و لرزش را روی ناحیه لثه خود حس کنید یا ممکن است ورود ابزارها روی دندان و لثه را درک کنید.
اما، بعد از انجام فرآیند کورتاژ، ممکن است دردی خفیف تا متوسط را حس کنید و بعد از آن دندانهایتان به گرما و سرما حساسیت پیدا کند. البته، این علائم موقتی هستند و بعد از چند روز درد و سایر علائم از بین خواهند رفت.
اگر درد شدید و رو به افزایش باشد یا همراه با علائمی همچون تب، تورم شدید، خونریزی مداوم یا خروج چرک باشد باید به دندانپزشک مراجعه کنید.
برای کاهش درد میتوانید از کمپرس سرد استفاده کنید و داروهایی که دندانپزشک تجویز میکند را مصرف کنید. میتوانید با تجویز پزشک از دهانشویه نیز استفاده کنید.
موارد منع بستن کورتاژ در پریودنتال
کورتاژ لثه همانطور که گزینه خوبی برای درمان بیماری پریودنتال است، میتواند گاهی برای بیمار مناسب نباشد. شرایطی که باعث میشود جراحی کورتاژ لثه برای بیمار توصیه نشود شامل موارد پیش رو است.
- التهاب حاد در محل جراحی
- آبسه
- دیوارهای خیلی نازک پاکت
- زمانی که عمق پاکتها بیش از 5 میلیمتر باشد.
- افزایش تحرک دندان
- موقعیت غیر طبیعی دندان
- عفونتهای حاد و بیماریهای شدید
مراقبت بعد از کورتاژ لثه
همانطور که انتخاب دندانپزشک حرفهای و کاربلد در انجام جراحی کورتاژ لثه اهمیت دارد، مراقبت بعد از کورتاژ لثه نیز مهم است تا فرایند بهبودی بعد از درمان را با شرایط بهتری طی کنید.
- از خوردن و آشامیدن تا رفع بیحسی خودداری کنید.
- در 24 ساعت اول غذاهای نرم استفاده کنید.
- از مصرف غذاهای تند و بسیار داغ اجتناب کنید.
- بهداشت دهان و دندان را رعایت کنید.
- دهانشویه تجویز شده را به موقع استفاده کنید.
- از کشیدن سیگار و مصرف دخانیات خودداری کنید.
- در صورت تورم از کمپرس سرد استفاده کنید.
- داروهایی که دندانپزشک تجویز کرده است را به صورت منظم مصرف کنید.
- از انجام فعالیتهای سنگین بپرهیزید.
جمع بندی
یکی از روشهای موثر در درمان بیماریهای لثه پریودنتال کورتاژ لثه است که در این روش بافتهای ملتهب اطراف دندان پاکسازی میشود تا عفونت موجود بر روی لثه از بین برود و از پیشرفت بیماری پریودنتال جلوگیری کند.
البته، موفقیت درمان تنها به انجام کورتاژ محدود نمیشود و مراقبتهای بعد از جراحی کورتاژ لثه هم مهم است. تشخیص زودهنگام علائم بیماری لثه از لق شدن و از دست دادن دندان جلوگیری میکند.
لبخند سالم از لثههای سالم شروع میشود. اگر هنگام مسواک زدن با خونریزی لثه مواجه شدید یا بوی بد دهانتان با روشهای معمولی برطرف نمیشد، بهترین زمان برای اقدام است.
با یک معاینه تخصصی ساده میتوانید از درمانهای پیچیده و هزینههای سنگین آینده جلوگیری کنید. بهترین راهکار برای ارزیابی وضعیت دقیق لثههایتان ایت است که همین امروز با کلینیک دندانپزشکی مدرن تماس بگیرید و اولین قدم را برای داشتن لثههایی سالمتر بردارید.
