ورم لثه چیست؟ 11 روش درمان سریع و آسان

ورم لثه در واقع به حالتی اطلاق می‌شود که بافت لثه به دلیل التهاب، عفونت یا تحریک به رنگ قرمز در آمده، متورم و گاهی دردناک می‌شود.

ورم کردن لثه یکی از مشکلات شایعی است که گریبان هر قشری را می‌گیرد و به سن خاصی وابسته نیست. این مشکل اگر درمان نشود، ممکن است آسیب جدی به دندان و استخوان‌های اطراف آن وارد کند.

در ادامه سعی می‌کنیم علائم تورم در لثه، نحوه درمان آن و انواع ورم لثه را با جزئیات بیشتر بررسی کنیم. با ما همراه باشید.

علت ورم لثه چیست؟

لثه مملو از رگ‌های خونی است و وظیفه اکسیژن و غذا رسانی به ریشه و سایر بافت‌های دندان را دارد، به همین جهت، ممکن است بیشتر در  معرض آلودگی و باکتری قرار بگیرد و دچار التهاب و تورم شود.

هرگونه التهاب در لثه نیز می‌تواند نشانی از یک بیماری باشد که باید جدی گرفته شود.

ورم لثه معمولا در اثر ژنژیویت یا بیماری لثه به وجود می‌آید. لثه سالم معمولا به رنگ صورتی، براق و صاف است. اما، زمانی که ورم می‌کند، قرمز رنگ شده و حالتی برآمده به خود می‌گیرد که ممکن است همراه با خونریزی باشند.

این بیماری در صورت رعایت بهداشت دهان و دندان، مسواک زدن دو بار در روز و نخ دندان کشیدن خودبه‌خود بهبود پیدا خواهد کرد.

اما، زمانی که تورم شدید شود، ممکن است بیماری حدود دو هفته طول بکشد و احتمال اینکه نشانی از بیماری زمینه‌ای وجود داشته باشد نیز زیاد است. به همین جهت، پیگیری و مراجعه به دندانپزشک از اولین گام‌های درمان آن محسوب می‌شود.

ازآنجایی‌که، لثه محافظ ریشه دندان‌ها است و از تحلیل استخوان فک جلوگیری می‌کند، بیشتر دچار آسیب و تورم می‌شود. به همین جهت، مراقبت از آن را نباید دست کم بگیرید.

درمان ورم لثه

درمان ورم لثه بیش از هر چیز به علت ایجاد آن بستگی دارد. زمانی که علت ایجاد بیماری چیز جدی نباشد، با یک روش درمانی مناسب میزان ورم کاهش یافته و لثه‌ها دوباره حالت اولیه را به خود می‌گیرند.

اما، زمانی که بیماری لثه پیشرفته باشد، ممکن است به درمان تخصصی‌تر احتیاج باشد تا بتوان از آسیب به استخوان فک و ریشه دندان جلوگیری کرد.  مراحل درمان ورم لثه شامل موارد زیر است.

1. تشخیص علت ورم لثه

برای انتخاب روش درمانی درست و موثر، دندانپزشک باید ابتدا علت اصلی به وجود آمدن ورم لثه را تشخیص دهد. برای تشخیص علت تورم لثه موارد زیر را چک خواهد کرد و در نهایت، بر اساس نتیجه معاینات روش درمانی انتخاب خواهد شد.

•   معاینه کامل لثه و دندان‌ها
•   بررسی میزان تجمع پلاک و جرم
•   اندازه‌گیری عمق پاکت‌های لثه
•   بررسی خونریزی لثه
•   تهیه عکس رادیوگرافی در صورت نیاز
•       بررسی وجود آبسه، پوسیدگی یا دندان نهفته

2. درمان ورم ناشی از پلاک و جرم

اگر ورم کردن لثه شما به دلیل وجود پلاک و جرم به وجود آمده باشد، جرم‌گیری روش درمانی بسیار مناسبی خواهد بود که معمولاً طی یک یا دو جلسه انجام می‌شود. حدود 80 تا 90 درصد ورم‌های لثه به دلیل تجمع پلاک باکتریایی ایجاد می‌شود. روش درمانی با کمک جرم‌گیری و صاف کردن ریشه انجام خواهد شد.

جرم گیری

•   جرم‌های روی دندان حذف می‌شوند
•       جرم‌های زیر لثه نیز پاکسازی می‌شوند.
•   باکتری‌های بیماری‌زا از بین می‌روند.

3. صاف کردن سطح ریشه (Root Planing)

در این حالت، اگر جرم به زیر لثه نفوذ کرده باشد باید موارد پیش رو طی شود. این درمان معمولاً با بی‌حسی موضعی انجام می‌شود.

•   سطح ریشه دندان صاف می‌شود.
•       باکتری‌ها حذف می‌شوند.
•       اتصال مجدد لثه به دندان تسهیل می‌شود.

4. درمان خانگی

زمانی که التهاب خفیف باشد، رعایت بهداشت دهان و دندان اهمیت زیادی خواهد داشت که باعث تقویت لثه می‌شوند. بنابراین، با مسواک زدن، نخ دندان و دهان شویه بهداشت دهان و دندان‌هایتان را مدیریت کنید.

• مسواک زدن باید روزی دوبار به مدت حداقل دو دقیقه انجام شود و ترجیحا، از مسواک نرم استفاده کنید.
• استفاده روزانه از نخ دندان پلاک‌های بین دندان را حذف خواهد کرد و اجازه نمی‌دهد التهاب لثه پیشرفت کند.
• دهانشویه را در صورت تجویز دندانپزشک استفاده کنید. بهتر است از دهانشویه کلرهگزیدین یا دهانشویه‌های ضد باکتری دیگر استفاده کنید.

5. آب نمک

غرغره محلول آب نمک یکی از روش‌های سنتی در درمان عفونت‌های لثه و دندان است که می‌تواند جلوی رشد باکتری‌ها را بگیرد و میزان التهاب و ورم لثه را کاهش دهد. این روش جایگزین روش درمانی نیست. اما، می‌تواند میزان تورم را کاهش دهد.

6. درمان دارویی

اگر لثه شما دچار عفونت شده باشد، ممکن است دندانپزشک دارو تجویز کند. که شامل آنتی بیوتیک‌هایی همچون، آموکسی سیلین و مترونیدازول است.

البته، مصرف خودسرانه آنتی بیوتیک به هیچ وجه توصیه نمی‌شود. چرا که مصرف خودسرانه می‌تواند مقاومت دارویی ایجاد کند و درمان شما به تعویق بیفتد.

استفاده از داروهای ضد درد مثل ایبوپروفن و استامینوفن هر دو در درمان ورم لثه کمک کرده و میزان درد ناشی از آن را کاهش دهد.

7. درمان آبسه لثه

زمانی که ورم لثه همراه با چرک باشد، تبدیل به آبسه شده و دندانپزشک مراحل زیر را برای تخلیه و درمان لثه انجام خواهد داد.

•       تخلیه آبسه
•       شست‌وشوی محل
•       آنتی بیوتیک
•       درمان دندان عامل عفونت
•       گاهی عصب کشی یا کشیدن دندان

8. درمان بیماری پیشرفته لثه

اگر التهاب لثه پیشرفت کرده و به استخوان رسیده باشد، درمان پیجیده‌تر خواهد بود که ممکن است شامل موارد زیر باشد.

• جرم‌گیری عمیق
• جراحی لثه
• بازسازی استخوان
• پیوند لثه
• پیوند استخوان

9. درمان ورم ناشی از کمبود ویتامین

در صورت کمبود ویتامین C یا سایر مواد غذایی ممکن است لثه دچار ورم شود. در این صورت اصلاح رژیم غذایی و مصرف مکمل طبق نظر پزشک باید انجام شود.

10. درمان ورم ناشی از دندان عقل

اگر دندان عقل نیمه نهفته باشد، امکان ورم لثه وجود دارد که می‌توانید با شست‌وشوی محل، استفاده از دارو و کشیدن دندان عقل درمان کنید.

11. اگر علت ورم لثه دارو باشد

برخی داروها باعث بزرگ شدن لثه خواهد شد. در این شرایط، پزشک داروی دیگری را جایگزین خواهد کرد.

علائم ورم لثه چیست؟

علائم ورم لثه بسته به علت و شدت التهاب متفاوت است. در مراحل اولیه، ممکن است فقط کمی قرمزی و حساسیت وجود داشته باشد. اماT با پیشرفت بیماری علائم شدیدتر می‌شوند.

• تورم لثه

یکی از شایع‌ترین و بارزترین علائم بیماری تورم لثه ورم کردن و پفکی شدن لثه است که نام بیماری نیز از همین حالت گرفته شده است که به شکل بزرگ شدن یا پف کردن لثه خود را نشان می‌دهد و ممکن است در یک ناحیه یا تمام لثه‌ها دیده شود.

• قرمزی لثه

لثه سالم صورتی‌ رنگ است، اما لثه ملتهب معمولاً قرمز یا قرمز تیره به نظر می‌رسد که نشان می‌دهد لثه دچار التهاب شده و هرچه زودتر باید علت آن را جویا شوید.

• خونریزی

خونریزی هنگام مسواک زدن، نخ دندان کشیدن یا حتی خوردن غذاهای سفت، یکی از شایع‌ترین نشانه‌های التهاب لثه است.

اگر چه این عامل در بسیاری از بیماری‌های لثه مشترک است. اما، باید با دیدن این علامت حتما به دندان پزشک مراجعه کنید تا بیماری لثه شما پیشرفت نکند و آسیب جدی‌تری به لثه و استخوان فک شما نزند.

• درد یا حساسیت

ممکن است لثه هنگام لمس، جویدن یا نوشیدن غذاهای سرد و گرم دردناک یا حساس شود که این علامت نیز نشانه‌ای از ورم کردن لثه را به همراه خواهد داشت.

در این شرایط، توان جویدن یا نوشیدن غذاها از شما گرفته می‌شود و باید در اولین فرصت به دندانپزشک مراجعه کنید.

البته، اگر علائم حاد نیستند، می‌توانید تا زمان مراجعه به دندان پزشک با درمان‌های خانگی که در بالا به آن‌ها اشاره شد، میزان درد و التهاب را کاهش دهید.

• بوی بد دهان

یکی دیگر از شایع‌ترین علائم مرتبط با بیماری‌های لثه بوی بد دهان است. این حالت به دلیل تجمع باکتری‌ها و التهاب لثه باعث بوی بد مداوم دهان می‌شود که با مسواک زدن نیز کاملاً برطرف نخواهد شد.

• تغییر رنگ لثه

زمانی که لثه ملتهب می‌شود، از رنگ صورتی روشن و طبیعی به قرمز، بنفش یا حتی آبی متمایل خواهد شد. این تغییر رنگ می‌تواند شروع علائم تورم لثه باشد.

• عقب نشینی لثه

در موارد پیشرفته، لثه از اطراف دندان فاصله می‌گیرد و بخشی از ریشه دندان نمایان می‌شود.

• ترشح لثه

زمانی که لثه دردناک می‌شود و ورم می‌کند، ممکن است از خود ترشحاتی را خارج کند که نشان دهنده وضعیت ملتهب و ورم لثه است.

انواع ورم لثه

ورم لثه انواع مختلفی دارد و هر کدام علت، علائم و روش درمان متفاوتی دارند. شناخت نوع ورم به انتخاب درمان مناسب کمک می‌کند.

1. التهاب ساده لثه (ژنژیویت)

یکی از شایع‌ترین انواع ورم لثه ژنژیویت است که معمولاً در اثر تجمع پلاک و جرم روی دندان‌ها ایجاد می‌شود. این اتفاق با قرمزی و التهاب لثه همراه است و باعث می‌شود علاوه بر خونریزی، درد و بوی بد دهان را نیز تجربه کنید.

برای درمان این حالت می‌توانید با کمک جرم‌گیری، مراقبت و رعایت بهداشت دهان و دندان، استفاده از دهانشویه ضد باکتری و استفاده از نخ دندان شرایط را بهبود ببخشید.

2. آبسه لثه

در این حالت، عفونت باکتریایی باعث تجمع چرک در لثه می‌شود که به شکل تورم موضعی به همراه درد شدید، خروج چرک، بوی بد دهان و گاهی تب و تورم صورت نمایان می‌شود. برای درمان آبسه باید به دندانپزشک مراجعه کنید تا با تحلیه آبسه و تجویز آنتی بیوتیک در صورت نیاز آبسه را درمان کند.

3. پریودنتیت (بیماری پیشرفته لثه)

اگر ژنژیویت درمان نشود، التهاب به استخوان و بافت‌های نگهدارنده دندان گسترش می‌کند. عقب نشینی لثه، لق شدن دندان، ایجاد فاصله بین دندان‌ها و خونریزی و بوی بد دهان همگی از علائم پریودنتیت هستند.

برای درمان این مورد جرم‌گیری عمیق، صاف کردن سطح ریشه و شاید جراحی موثرترین روش‌های درمانی باشند.

4. ورم ناشی از دندان عقل

هنگامی که دندان عقل هنوز به‌طور کامل نروییده باشد و در حالت بالقوه در لثه وجود داشته باشد، بافت اطراف آن ملتهب می‌شود. در این شرایط درد پشت دهان، تورم لثه اطراف دندان عقل، سختی در باز کردن دهان و تب را ممکن است تجربه کنید.

در این حالت، شستشوی ناحیه ملتهب یا کشیدن دندان عقل بهترین روش درمانی خواهد بود.

5. ورم ناشی از تغییرات هورمونی

این نوع ورم در دوران بارداری، بلوغ یا یائسگی بیشتر دیده می‌شود که علائم آن به شکل قرمزی و حساسیت لثه، خونریزی آسان و تورمی است که در حال بزرگ‌تر شدن و پخش شدن است. پیگیری منظم، رهایت بهداشت و در صورت نیاز جرم‌گیری کردن می‌تواند چاره کار باشد.

6. ورم ناشی از کمبود ویتامین

کمبود ویتامین‌ها هب ویژه ویتامین C می‌تواند منجر به ورم کردن لثه شود. تورم خونریزی، تاخیر در ترمیم زخم‌ها از نشانه‌های ورم کردن لثه به دلیل کمبود ویتامین است که با رژیم غذایی درست و مصرف ویتامین‌ها قابل بهبود و جبران است.

7. ورم ناشی از داروها

بعضی از داروها دارای عوارض جانبی هستند و منجر به تورم لثه می‌شوند. از علائمی که نشان می‌دهد دلیل تورم ناشی از مصرف دارویی خاص است، افزایش حجم لثه و دشواری در تمیز کردن دندان‌ها را می‌توان نام برد که معمولا درد زیادی ندارد.

برای درمان آن، باید دارو را قطع کنید و با مشاوره با پزشک خودتان، دارویی دیگر را جایگزین کنید. به علاوه، ممکن است دندانپزشک جرم‌گیری را به عنوان یک روش درمانی توصیه کند.

8. ورم ناشی از ضربه یا تحریک

استفاده از مسواک زبر، گیر کردن غذا یا پروتز نامناسب می‌تواند عامل به وجود آمدن التهاب و ورم لثه شود. علائمی که نشان می‌دهد ورم لثه ناشی از ضربه یا تحریک‌پذیری است به صورت تورم موضعی، درد خفیف و قرمزی خود را نشان می‌دهد.

روش درمان آن شامل حذف عامل تحریک، استفاده از مسواک نرم و رعایت بهداشت دهان است.

جمع بندی

ورم لثه شاید در ابتدا تنها با کمی قرمزی یا خونریزی هنگام مسواک زدن خود را نشان دهد. اما نادیده گرفتن آن می‌تواند زمینه‌ساز مشکلات جدی‌تری مانند عفونت، تحلیل استخوان فک، لق شدن و حتی از دست دادن دندان‌ها شود.

خوشبختانه، بیشتر انواع ورم لثه در صورت تشخیص زودهنگام و درمان مناسب، به‌طور کامل قابل کنترل و درمان هستند.

رعایت بهداشت دهان و دندان، استفاده صحیح از مسواک و نخ دندان، مراجعه منظم به دندانپزشک و درمان به‌موقع، بهترین راه برای حفظ سلامت لثه‌ها و داشتن لبخندی زیبا و ماندگار است.

اگر هر یک از علائم ورم لثه مانند خونریزی، تورم، درد یا بوی بد دهان را تجربه می‌کنید، مراجعه به دندانپزشک را به تعویق نیندازید. چرا که درمان در مراحل اولیه ساده‌تر، کم‌هزینه‌تر و موثرتر خواهد بود.

اگر به دنبال تشخیص دقیق، درمان اصولی ورم لثه و دریافت مشاوره تخصصی هستید، همین امروز با کلینیک دندانپزشکی مدرن تماس بگیرید یا برای معاینه وقت رزرو کنید.

سلامت لثه‌های شما، سرمایه‌ای ارزشمند برای حفظ دندان‌ها و داشتن لبخندی سالم در تمام سال‌های آینده است.

سوالات متداول

1. آیا ورم لثه خودبه‌خود درمان می‌شود؟

اگر ورم لثه ناشی از التهاب خفیف باشد، ممکن است با رعایت بهداشت دهان و دندان بهبود پیدا کند. اما در صورت وجود جرم، عفونت یا بیماری لثه، درمان تخصصی توسط دندانپزشک ضروری است.

2. آیا ورم لثه خطرناک است؟

اگر به آن بی‌توجهی کنید، بله، ممکن است کار به تحلیل استخوان فک و لق شدن دندان‌ها برسد.

3. بهترین روش درمان ورم لثه چیست؟

بهترین روش درمان به علت ایجاد کننده ورم لثه بستگی دارد. جرم‌گیری، درمان عفونت، رعایت بهداشت دهان، استفاده از دهان‌شویه‌های تجویز شده و در موارد پیشرفته، جراحی لثه از رایج‌ترین روش‌های درمان هستند.