کلینیک دندانپزشکی مدرن

برفک دهان چیست؟ از علائم نهفته تا راه درمان

لوگوی کلینیک دندانپزشکی مدرن
امیدوارم از خواندن این مطلب لذت ببرید.
فهرست مطالب

برفک دهان ( Oral Thrush یا  Oral Candidiasis) نوعی عفونت قارچی دهان است که به شکل لکه یا پوشش سفید زبان، لثه، داخل گونه‌ها و سقف دهان را می‌پوشاند.

این دانه‌های سفید به‌طور طبیعی در دهان بسیاری از افراد زندگی می‌کنند و در حالت عادی، سیستم ایمنی بدن و باکتری‌های مفید دهان از رشد بیش از حد آن‌ها جلوگیری می‌کنند.

اما، زمانی که این تعادل به دلایلی همچون ضعف سیستم ایمنی، مصرف آنتی بیوتیک، خشکی دهان، دیابت یا استفاده از دندان مصنوعی به هم بخورد، قارچ کاندیدا فرصت تکثیر پیدا کرده و ضایعاتی سفید رنگ را به همراه التهاب و درد مخاط دهان برای فرد به وجود می‌آورد.

برای آشنایی با علت پیدایش برفک دهان، روش‌های تشخیص و نحوه درمان برفک دهان با ادامه مقاله با ما همراه باشید.

علائم برفک دهان

علائم برفک دهان بسته به سن فرد، شدت عفونت و وضعیت سیستم ایمنی متفاوت خواهد بود. این بیماری در برخی افراد تنها با ظاهر شدن چند لکه سفید کوچک خودنمایی می‌کند.

درحالی‌که، در موارد شدیدتر می‌تواند درد، اختلال در غذا خوردن و مشکل بلعیدن را به همراه داشته باشد. آشنایی با علائم این عارضه به تشخیص زودهنگام آن کمک بزرگی خواهد کرد.

نکته قابل توجه این است که همه لکه‌های سفید دهان برفک نیستند. برخی بیماری‌های دهان، زخم‌ها یا ضایعات پیش‌سرطانی نیز ممکن است ظاهری مشابه برفک دهان داشته باشند.

به همین دلیل، اگر ضایعات به‌راحتی برطرف نشوند یا به دفعات تکرار شوند، تشخیص قطعی باید توسط پزشک یا دندانپزشک انجام شود.

1. لکه‌های سفید یا کرم‌رنگ در دهان

شایع‌ترین علامت برفک دهان، ایجاد لکه‌های سفید یا کرم‌رنگ روی زبان، سطح داخلی گونه‌ها، لثه، سقف دهان، لوزه‌ها یا گاهی لب‌ها است. این لکه‌ها ظاهری شبیه پنیر دلمه‌ای دارند و معمولاً به‌راحتی پاک نمی‌شوند.

2. قرمزی و التهاب مخاط دهان

زیر لکه‌های سفید اغلب بافتی قرمز، ملتهب و حساس وجود دارد. در این هنگام، اگر لکه‌ها برداشته شوند، ممکن است ناحیه زیر آن‌ها دچار خونریزی خفیف شود.

 3. درد یا سوزش دهان

احساس سوزش، درد یا ناراحتی در زبان و داخل دهان احساساتی است که بسیاری از بیماران هنگام خوردن غذاهای داغ، تند یا اسیدی با آن دست و پنجه نرم می‌کنند.

4. مشکل در غذا خوردن یا بلع

زمانی که بیماری در سطح متوسط تا شدید قرار دارد، التهاب می‌تواند جویدن و بلع غذا را نیز دردناک کند. اگر عفونت به گلو گسترش پیدا کند، فرد ممکن است هنگام بلع احساس  کند که غذا در داخل گلو گیر کرده است.

5. تغییر حس چشایی

برخی افرادی که به بیماری برفک دهان مبتلا می‌شوند از کاهش حس چشایی یا درک طعمی ناخوشایند در دهان گله می‌کنند که معمولاً این علائم بعد از درمان برطرف خواهد شد.

6. ترک و التهاب گوشه لب‌ها

در بعضی بیماران، گوشه‌های لب دچار ترک، قرمزی و درد می‌شود. این وضعیت که به آن کیلیت زاویه‌ای گفته می‌شود، می‌تواند همراه با برفک دهان دیده شود.

7. ترشح ناخوشایند

برخی از بیماران ترشحی سفید رنگ را در دهان خود احساس می‌کنند که همراه با طعمی ناخوشایند است. این اتفا به دلیل تجمع قارچ‌ها و باکتری‌ها در دهان رخ می‌دهد.

✦ بیشتر بدانید:

“Oral thrush occurs when a yeast infection develops inside your mouth.

It causes white lesions, usually on your tongue or inner cheeks.

While it can affect anyone, it is most common in babies, older adults, and people with suppressed immunity.”

ترجمه بالینی: برفک دهان زمانی رخ می‌دهد که یک عفونت قارچی داخل دهان شما ایجاد شود.

این وضعیت باعث ایجاد ضایعات سفید، معمولاً روی زبان یا سطح داخلی گونه‌ها می‌شود.

اگرچه ممکن است همه را تحت تأثیر قرار دهد، اما در نوزادان، افراد مسن و افراد با ایمنی ضعیف شایع‌تر است.

مشاهده راهنمای درمان در کلینیک مایو (Mayo Clinic)

علل برفک دهان

علت برفک دهان چیست؟

برفک دهان که در اثر رشد بیش از حد قارچی به نام کاندیدا البیکنس (Candida Albicans) در دهان ایجاد می‌شود، تنها یک تغییر رنگ ساده روی زبان یا داخل گونه نیست. بلکه، این عارضه می‌تواند غذا خوردن، بلع و حتی صحبت کردن فرد را نیز تحت تاثیر قرار دهد.

این بیماری در نوزادان با بی‌قراری، امتناع از شیر خوردن و لکه‌های سفید روی گونه و زبان همراه است. درحالی‌که در بزرگسالان می‌تواند نشانه‌ای از بیماری زمینه‌ای یا ضعف سیستم ایمنی باشد. علت ایجاد برفک دهان شامل موارد زیر است.

1. ضعف سیستم ایمنی بدن

یکی از شایع‌ترین دلایل ایجاد برفک در دهان کاهش توان سیستم ایمنی در مقابله با قارچ‌هایی است که به صورت طبیعی در دهان، دستگاه گوارش و پوست وجود داشته است.

در این شرایط سیستم ایمنی از تعادل خارج شده و توانایی کنترل اوضاع را از دست می‌دهد.

معمولا نوزادان، سالمندان و افرادی که بیماری HIV/AIDS (ایدز) مبتلا هستند یا افرادی که تحت شیمی درمانی قرار دارند و داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی مصرف می‌کنند در معرض ابتلا به این عارضه قرار می‌گیرند.

2. مصرف آنتی بیوتیک

آنتی بیوتیک علاوه بر از بین بردن باکتری‌های بیماری‌زا، بخشی از باکتری مفید دهان را نیز از بین می‌برد. این اتفاق تعادل طبیعی که دهان را برهم زده و شرایط را برای رشد بیشتر این قارچ‌ها مهیا می‌کند.

3. استفاده از اسپری‌های کورتونی

افرادی که به دلیل بیماری آسم یا بیماری‌های تنفسی دیگر از اسپری ‌های کورتونی استفاده می‌کنند ممکن است در صورت شستشو ندادن دهان بعد از مصرف دارو مستعد برفک دهان شوند.

4. دیابت کنترل نشده

زمانی که قند خون افزایش پیدا می‌کند و متعاقبا میزان گلوکز در بزاق بیشتر می‌شود، محیط برای رشد قارچ‌ها مهیا می‌شود. به همین جهت، افرادی که دچار بیماری دیابت کنترل نشده هستند، بیش از سایر افراد مستعد ابتلا به بیماری برفک دهان هستند.

5. خشکی دهان

بزاق دهان نقش مهمی در کنترل رشد میکروب‌ها و قارچ‌های دهانی دارد. کاهش ترشح بزاق به دلیل مصرف برخی داروها، کم آبی بدن، بیماری‌های غدد بزاقی یا پرتودرمانی احتمال ابتلا به بیماری برفک دهانی را افزایش می‌دهند.

6. استفاده از دندان مصنوعی

اگر در دسته افرادی قرار دارید که دندان مصنوعی خود را به موقع و درست تمیز نمی‌کنید، احتمال ابتلا به این عارضه در شما زیاد خواهد بود. در کنار آن، نامناسب بودن اندازه پروتز دندان هم می‌تواند باعث تجمع قارچ در دهان و ایجاد این عارضه سفید رنگ در دهان شود.

7. سیگار کشیدن

مصرف دخانیات تعادل طبیعی میکروب‌های دهان را تغییر می‌دهد و خطر ابتلا به عفونت‌های قارچی از جمله برفک دهان را افزایش می‌دهد.

8. تغذیه نامناسب و کمبود ویتامین‌ها

کمبود آهن، اسید فولیک، ویتامین B12 و برخی دیگر از ویتامین‌های گروه B مقاومت مخاط دهان را کاهش داده و زمینه را برای رشد قارچ فراهم می‌کند.

9. سن

نوزادان در ماه‌های اول زندگی به دلیل کامل نبودن سیستم ایمنی ممکن است دچار این عارضه شوند . این اتفاق در سالمندان به دلیل کاهش توان دفاعی بدن نیز ممکن است رخ دهد.

10. انتقال قارچ در دوران شیردهی

برفک دهان می‌تواند بین نوزاد و مادر در دوران شیردهی منتقل شود. اگر نوزاد به برفک مبتلا باشد، ممکن است قارچ به نوک سینه مادر منتقل شود و برعکس، در صورت ابتلای مادر، عفونت به نوزاد انتقال پیدا کند.

افراد در معرض خطر برفک دهان

چه افرادی در معرض خطر برفک دهان هستند؟

اگرچه برفک دهان ممکن است در هر سنی رخ دهد. اما، افرادی که سیستم ایمنی پایین‌تری داشته، شرایط جسمانی خوبی ندارند و دچار بیماری زمینه‌ای هستند در معرض ابتلا به این بیماری هستند.

در این افراد، تعادل طبیعی میکروارگانیسم‌های دهان یا عملکرد سیستم ایمنی دچار اختلال می‌شود و قارچ کاندیدا آلبیکنس (Candida albicans) فرصت رشد بیش از حد پیدا می‌کند.

1. نوزادان و شیرخواران

یکی از شایع‌ترین گروه‌های در معرض برفک دهان، نوزادان هستند که به‌ویژه در چند ماه اول زندگی، به دلیل کامل نبودن سیستم ایمنی بدن در معرض این عارضه قرار می‌گیرند. استفاده از شیشه شیر، پستانک یا انتقال قارچ در دوران شیردهی نیز می‌تواند خطر ابتلا را افزایش دهد.

2. سالمندان

قدرت سیستم ایمنی با افزایش سن کاهش پیدا می‌کند. به علاوه، بسیاری از سالمندان به این دلیل که از دندان مصنوعی استفاده می‌کنند یا دچار خشکی دهان هستند دچار عارضه برفک در دهان می‌شوند. این عوامل احتمال رشد قارچ کاندیدا و ایجاد برفک دهان را بیشتر می‌کنند.

3. افراد دارای سیستم ایمنی ضعیف

افرادی که به بیماری‌هایی مانند HIV/AIDS مبتلا هستند، تحت شیمی‌درمانی یا پرتودرمانی قرار دارند، پیوند عضو انجام داده‌اند یا داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی مصرف می‌کنند، بیش از دیگران در معرض ابتلا به برفک دهان قرار دارند.

4. بیماران مبتلا به دیابت

در افرادی که قند خون آن‌ها به‌خوبی کنترل نمی‌شود، افزایش قند بزاق محیط مناسبی برای رشد قارچ‌ها فراهم می‌کند و احتمال بروز برفک دهان را افزایش می‌دهد.

5. افرادی که داروهای خاص مصرف می‌کنند

مصرف طولانی‌مدت یا مکرر آنتی‌بیوتیک‌ها می‌تواند با از بین بردن باکتری‌های مفید دهان، تعادل طبیعی میکروب‌ها را برهم بزند و زمینه رشد بیش از حد قارچ کاندیدا را فراهم کند.

در کنار آنتی بیوتیک، داروهای کورتونی یا ضدبارداری خوراکی نیز تعادل طبیعی میکروبی دهان را به هم می‌زند و عامل ایجاد این عارضه می‌شود.

روش‌های درمان برفک دهان

روش درمانی برفک دهان بیشتر به سن بیمار، شدن و میران عفونت، علت ایجاد بیماری و وضعیت سیستم ایمنی وابسته است.

در اغلب موارد این بیماری با داروی ضد قارچ برطرف می‌شود و در کنار آن رعایت بهداشت دهان بهبودی را بیشتر می‌کند. با این وجود اگر بیماری زمینه‌ای مثل دیابت، خشکی دهان یا ضعف سیستم ایمنی وجود داشته باشد و برطرف نشود، احتمال عود مجدد بیماری وجود خواهد داشت.

1. درمان با داروهای ضدقارچ

یکی از مؤثرترین روش‌های درمان برفک دهان استفاده از داروهای ضد قارچ همچون نیستاتین (Nystatin)، میکونازول (Miconazole)، کلوتریمازول (Clotrimazole)و فلوکونازول (Fluconazole) هستند که تنها با تجویز پزشک اجازه مصرف آن‌ها وجود خواهد داشت.

2. رعایت بهداشت دهان و دندان

  •   دندان‌ها را حداقل دو بار در روز مسواک بزنید.
  •   زبان را به‌آرامی تمیز کنید.
  •   از نخ دندان به‌طور منظم استفاده کنید.
  •   مسواک خود را پس از پایان درمان تعویض کنید.
  •   پس از استفاده از اسپری‌های کورتونی، دهان را با آب شست‌وشو دهید.

3. درمان بیماری‌های زمینه‌ای

وجود علت زمینه‌ای مثل دیابت، خشکی دهان یا ضعف سیستم ایمنی مواردی هستند که ابتدا باید کنترل یا برطرف شوند تا درمان برفک دهان به صورت کامل انجام شود.

اگر دندان مصنوعی شما نامناسب است، آن را تعویض کنید تا موجب عارضه سفید رنگ در دهانتان نشود. اگر بیماری دیابت شما کنترل نشده است، حتما آن را پیگیری کنید و با مصرف دارو یا انسولین(در صورت نیاز) بیماری خود را کنترل کنید.

4. درمان همزمان مادر و نوزاد

قارچ کاندیدا می‌تواند در دوران شیردهی بین مادر و نوزاد منتقل شود. اگر یکی به برفک مبتلا باشد، هر دو همزمان باید درمان شوند تا از انتقال مجدد بیماری جلوگیری شود.

5. درمان‌های خانگی برفک دهان

درمان خانگی بیشتر نقش حمایتی دارد و جایگزین داروهای ضد قارچ نیست. اما، می‌تواند به عنوان یک کمک درمان به بهبودی بیمار کمک کند. کاهش مصرف شیرینی، نوشیدن آب کافی، مصرف ماست حاوی پروبیوتیک، پرهیز از مصرف سیگار می‌تواند کمک خوبی باشد.

اما در نظر داشته باشید که درمان خانگی برفک دهان نوزاد با بزرگسالان بسیار متفاوت است.

6. درمان برفک دهان بزرگسالان

برای درمان برفک دهان بزرگسالان، باید از رشد و گسترش قارچ جلوگیری کرد و درمان کامل زمانی اتفاق می‌افتد که عوامل به وجود آورنده بیماری دیگر در بدن شما وجود نداشته باشند. در غیراینصورت، بیماری دوباره عود می‌کند.

7. طول درمان برفک دهان در بزرگسالان

معمولا برفک قارچی در دهان بین 7 تا 14 روز طول می‌کشد تا درمان شود. اگر عفونت شدید باشد، این مدت کمی بیشتر خواهد شد و ممکن است درمان تا سه هفته ادامه پیدا کند تا بتوانید علائم بهبودی را ببینید.

بهترین داروی برفک دهان  چیست؟

مجموعه‌ای از داروهای مختلف بهترین داروهای برفک دهان را تشکیل می‌دهد که انتخاب آن‌ها به شدت عفونت، وضعیت سلامت فرد و بیماری‌های زمینه‌ای بستگی دارد.

قرص فلوکونازول و میکونازول از داروهای شناخته شده در درمان این بیماری هستند. اما، در کنار این دو داروهای دیگری نیز وجود دارد که خواص مخصوص به خود دارد.

نام دارو نوع دارو روش مصرف توضیحات
فلوکونازول ضد قارچی سیستمیک- خوراکی بین 100 تا 200 میلی گرم از دارو را به مدت 7 تا 14 روز مصرف کنید. این دارو عفونت‌های متوسط تا شدید را درمان می‌کند و برای افرادی که علت این عارضه ضعف سیستم ایمنی است مناسب است.
نیستاتین ضد قارچی موضعی-محلول خوراکی 4 تا 6 میلی لیتر از دارو را 4 بار در روز برای مدت 7 تا 14 روز مصرف کنید. این دارو عوارض جانبی کمی دارد و برای عفونت خفیف مناسب است.
کوتریمازول ضد قارچی موضعی- قرص مکیدنی قرص 10 میلی گرمی را برای 5 بار در روز به مدت 7 تا 14 روز مصرف کنید. این دارو می‌تواند عفونت خفیف تا متوسط را درمان کند.
میکونازول ضد قارچی موضعی- قرص قرص 50 میلی گرمی را برای 1 بار در روز به مدت 7 تا 14 روز مصرف کنید. این دارو می‌تواند عفونت خفیف تا متوسط را درمان کند.
ایتراکونازول ضد قارچی سیستمیک-خوراکی 200 میلی گرم از دارو را یکبار در روز به مدت 7 تا 14 روز مصرف کنید. این دارو بسیار قوی است و برای افرادی که برفک دهان با عفونت مقاوم دارند مناسب است. افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند هم می‌توانند از آن استفاده کنند.

راه‌های سرایت برفک دهان چیست؟

برفک دهان بیماری مسری نیست. اما، امکان انتقال آن از فردی به فرد دیگر تحت شرایط خاص وجود دارد. با تضعیف سیستم ایمنی فرد بیماری منتقل می‌شود.

  •   تماس مستقیم دهان به دهان
  •   استفاده از وسایل مشترکی همچون قاشق، لیوان و مسواک
  •   انتقال از مادر به نوزاد از طریق شیر مادر
  •   انتقال از طریق دست آلوده

روش تشخیص برفک دهان چگونه است؟

تشخیص برفک دهان معمولا با معاینه بالینی توسط پزشک یا دندانپزشک انجام می‌شود. پزشک ضایعات سفید رنگ و کرم ‌مانند که روی زبان، داخل گونه‌ها، لثه یا سقف دهان که اغلب ظاهر مشخصی دارند را بررسی می‌کند تا بتواند بیماری را تشخیص دهد.

اما، در برخی شرایط ممکن است برای تایید تشخیص یا بررسی علت زمینه‌ای، آزمایش‌های تکمیلی نیز انجام شود.

1. معاینه دهان و بررسی علائم بالینی

اولین و مهم‌ترین مرحله تشخیص، معاینه دقیق دهان است. از ویژگی‌های مهم در تشخیص برفک دهان این است که در بسیاری از موارد اگر پلاک‌های سفید از روی سطح زیان یا سایر بخش‌های دهان برداشته شوند، بافتی قرمز در زیر آن‌ها پدیدار می‌شود که ممکن است با خونریزی همراه باشد.

پزشک یا دندانپزشک موارد زیر را در معاینه دهان بررسی می‌کند.

  • وجود پلاک‌ها یا لکه‌های سفید و کرم‌رنگ روی زبان، لثه، سقف دهان یا داخل گونه‌ها
    قرمزی و التهاب مخاط دهان
  • درد، سوزش یا حساسیت دهان
  • وجود ترک و التهاب در گوشه لب‌ها
  • دشواری در جویدن یا بلع

2. بررسی سابقه پزشکی بیمار

پزشک علاوه بر معاینه، درباره وضعیت سلامت عمومی و عوامل خطر نیز سؤال می‌پرسد تا با اطلاعات بدست آمده بتواند به شناسایی علت زمینه‌ای بیماری کمک کند.

  • مصرف اخیر آنتی‌بیوتیک یا داروهای کورتونی
  • ابتلا به دیابت
  • استفاده از دندان مصنوعی
  • خشکی دهان
  • بیماری‌های تضعیف‌کننده سیستم ایمنی
  • سابقه عود مکرر برفک دهان

3. نمونه‌برداری از ضایعات دهانی

زمانی که ظاهر ضایعات غیر معمول باشد و پزشک به بیماری دیگری مشکوک شود، ممکن است با استفاده از یک سواب استریل یا خراشی ملایم، از سطح ضایعه نمونه برداری کند. در نهایت، نمونه در آزمایشگاه بررسی می‌شود تا از نظر وجود قارچ کاندیدا یا موارد دیگر چک شود.

4. کشت قارچ

در مواردی که عفونت شدید، مقاوم به درمان یا عود کننده باشد، پزشک ممکن است کشت قارچی تجویز کند. این آزمایش علاوه بر تأیید وجود قارچ، در برخی موارد به انتخاب مؤثرترین داروی ضد قارچ نیز کمک می‌کند.

5. آزمایش خون

اگر برفک دهان به‌طور مکرر عود کند یا بدون علت مشخص ایجاد شود، ممکن است پزشک برای بررسی بیماری‌های زمینه‌ای، آزمایش‌هایی مانند قند خون و شمارش عملکرد سیستم ایمنی را تجویز کند.

6. آندوسکوپی در موارد خاص

اگر بیمار هنگام بلع درد شدید داشته باشد یا پزشک احتمال دهد عفونت به مری گسترش یافته است، ممکن است آندوسکوپی انجام دهد. در این روش، با استفاده از یک لوله باریک مجهز به دوربین، مری و بخش فوقانی دستگاه گوارش بررسی می‌شود.

چگونه می‌توان از برفک دهان پیشگیری کرد؟

رعایت بهداشت، تمیز نگهداشتن دندان مصنوعی و ابزارهای ارتودنسی، کنترل بیماری دیابت، کاهش مصرف قند، دوری از الکل و دخانیات، تقویت سیستم ایمنی و نوشیدن آب کافی مواردی هستند که می‌توانند از برفک دهان پیشگیری کنند.

عوارض برفک دهان چیست؟

عدم درمان این عارضه می‌تواند عوارض زیادی داشته باشد که هم خطرناک است و هم درد زیادی ایجاد می‌کند.

  • درد و سوزش دهان و زبان
  • مشکل بلع غذا
  • مشکل جویدن غذا
  • خشکی و التهاب دهان
  • ترک خوردگی گوشه‌های لب
  • احتمال انتشار عفونت به دیگر نقاط بدن در افراد با سیستم ایمنی ضعیف
  • کاهش اشتها
  •  اختلالات تغذیه‌ای

برفک دهان در بارداری

اگر در دوران بارداری دچار برفک دهان شوید، باید تحت نظر پزشک درمان شوید. این بیماری در بارداری به دلیل تغییرات هورمونی و ضعف نسبی سیستم ایمنی ممکن است رخ دهد. بنابراین، تغذیه سالم را در دستور کار خود قرار دهید، بهداشت دهان و دندان را رعایت کنید و سیستم ایمنی خود را تقویت کنید.

برفک دهان و ایدز

برفک دهان یکی از شایع‌ترین عفونت‌های قارچی در افراد مبتلا به HIV/AIDS است و در برخی موارد می‌تواند یکی از اولین نشانه‌های تضعیف سیستم ایمنی باشد.

البته ابتلا به برفک دهان به معنای ابتلا به HIV یا ایدز نیست. بسیاری از افراد سالم نیز ممکن است به دلایلی مانند مصرف آنتی‌بیوتیک، دیابت یا استفاده از اسپری‌های کورتونی به برفک دهان مبتلا شوند.

ویروس HIV به سلول‌های دفاعی بدن، به‌ویژه لنفوسیت‌های CD4، حمله می‌کند و به مرور زمان توان سیستم ایمنی را کاهش می‌دهد.

در نتیجه، قارچ کاندیدا آلبیکنس (Candida albicans) که به‌طور طبیعی در دهان بسیاری از افراد وجود دارد، فرصت رشد بیش از حد پیدا کرده و باعث ایجاد برفک دهان می‌شود.

هرچه تعداد سلول‌های CD4 کمتر باشد، خطر ابتلا به عفونت‌های قارچی نیز بیشتر خواهد بود.

استرس و برفک دهان

آیا استرس می‌تواند باعث برفک دهان شود؟ این سوالی است که در صورت نبود سایر دلایل ممکن است به ذهن برسد. اما، پاسخ به آن بله است. استرس شدید یا طولانی ‌مدت می‌تواند یکی از عوامل افزایش ‌دهنده خطر ابتلا به برفک دهان باشد، اما معمولاً به‌ تنهایی عامل اصلی ایجاد این بیماری نیست.

استرس با تضعیف سیستم ایمنی و برهم زدن تعادل طبیعی بدن، شرایط را برای تکثیر این قارچ فراهم می‌کند. به عبارت دیگر، استرس علت مستقیم برفک دهان نیست، بلکه یک عامل مستعد کننده محسوب می‌شود.

استرس میزان ترشح بزاق را کاهش داده و باعث خشکی دهان می‌شود. چرا که بزاق حاوی مواد ضد باکتری و ضد قارچ است و به حفظ تعادل میکروارگانیسم‌های دهان کمک می‌کند. کاهش بزاق، محیط مناسبی برای رشد قارچ‌ها ایجاد می‌کند.

برفک دهان و دیابت

یکی از عفونت‌های شایع در افراد مبتلا به دیابت، به‌ویژه دیابت کنترل ‌نشده برفک دهان است. افزایش قند خون باعث ایجاد شرایطی می‌شود که قارچ کاندیدا آلبیکنس (Candida albicans) راحت‌تر رشد کرده و در مخاط دهان تکثیر شود.

به همین دلیل، ابتلای مکرر به برفک دهان گاهی می‌تواند یکی از نشانه‌های اولیه دیابت یا کنترل نامناسب قند خون باشد.

زمانی که دیابت کنترل نشود، عملکرد گلبول‌های سفید را مختل کرده و بدن توانایی کمتری برای مقابله با عفونت‌های قارچی پیدا خواهد کرد. به علاوه، روند ترمیم بافت‌ها و درمان عفونت‌ها معمولاً در افراد دیابتی کندتر از افراد سالم است.

به همین دلیل، برفک دهان ممکن است شدیدتر باشد یا مدت بیشتری طول بکشد.

جمع بندی؛ برفک دهان و راه های درمان آن

بر اساس گزارش کلینک دندانپزشکی مدرن برفک دهان یک عفونت قارچی شایع و قابل درمان است که در صورت تشخیص و درمان به‌موقع، معمولاً بدون عارضه برطرف می‌شود.

با این حال، نادیده گرفتن علائم یا درمان خودسرانه می‌تواند باعث عود بیماری یا گسترش عفونت، به‌ویژه در افراد دارای دیابت، ضعف سیستم ایمنی یا سایر بیماری‌های زمینه‌ای شود.

رعایت بهداشت دهان و دندان، شناسایی علت اصلی بیماری و پیروی از دستورات پزشک، مهم‌ترین عوامل در درمان موفق و پیشگیری از بازگشت برفک دهان هستند.

اگر شما یا یکی از اعضای خانواده‌تان علائمی مانند لکه‌های سفید داخل دهان، سوزش، درد یا مشکل در بلع را تجربه می‌کنید، بهتر است هرچه سریع‌تر برای معاینه به پزشک یا دندانپزشک مراجعه کنید.

تشخیص زودهنگام و درمان اصولی، از پیشرفت عفونت جلوگیری کرده و سلامت دهان و کیفیت زندگی شما را حفظ خواهد کرد.

دیدگاه خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

ده + نه =

درخواست مشاوره رایگان

Request a free consultation

لوگوی کلینیک دندانپزشکی مدرن
کلینیک دندان پزشکی مدرن
تهران، پایین تر از میدان هفت حوض، خیابان آقایی، پلاک ۲۸

آخرین مقالات

‌Blog